Cuốn sách là kết quả của quá trình nghiên cứu nghiêm túc, công phu, bám sát định hướng nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn của Viện Hàn lâm. Công trình không chỉ góp phần hệ thống hóa tri thức về một bộ phận quan trọng của văn học dân tộc, mà còn giới thiệu đến công chúng những thành tựu nghiên cứu có giá trị lý luận và thực tiễn trong lĩnh vực văn học Việt Nam.

PGS.TS. Vũ Thanh với công trình “Văn học trào phúng Việt Nam
(từ thế kỷ XVIII đến nửa đầu thế kỷ XX)”, NXB Khoa học xã hội, 2025.

Văn học trào phúng là một bộ phận đặc sắc của văn học dân tộc, phản ánh sinh động đời sống xã hội, tư duy phê phán và tinh thần nhân văn của người Việt qua các giai đoạn lịch sử. Trên cơ sở tiếp cận liên ngành và vận dụng các phương pháp nghiên cứu hiện đại, cuốn sách đã khảo sát, phân tích và lý giải tiến trình hình thành, vận động và phát triển của văn học trào phúng Việt Nam từ thời trung đại đến nửa đầu thế kỷ XX – giai đoạn có nhiều chuyển biến quan trọng trong tiến trình hiện đại hóa văn học dân tộc.

Nội dung công trình được kết cấu khoa học, chặt chẽ với ba chương lớn, đi từ những vấn đề lý thuyết và phương pháp nghiên cứu đến việc khảo sát cụ thể văn học trào phúng trung đại và văn học trào phúng hiện đại trong bối cảnh lịch sử - xã hội cụ thể. Qua đó, công trình làm nổi bật vai trò của tiếng cười trào phúng như một phương thức phản ánh hiện thực, phê phán xã hội và khẳng định các giá trị tiến bộ trong đời sống văn hóa - tinh thần của dân tộc Việt Nam.

Với vai trò chủ biên, PGS.TS. Vũ Thanh không chỉ định hướng nội dung khoa học của toàn bộ công trình mà còn trực tiếp tham gia nghiên cứu, biên soạn nhiều phần quan trọng, thể hiện bản lĩnh học thuật, kinh nghiệm nghiên cứu chuyên sâu và sự gắn bó chặt chẽ với các chương trình, đề tài khoa học của Viện Hàn lâm. Bên cạnh hoạt động nghiên cứu, ông còn tích cực tham gia giảng dạy tại nhiều cơ sở đào tạo đại học trong cả nước, trực tiếp hướng dẫn nhiều nghiên cứu sinh, học viên cao học, góp phần quan trọng vào công tác đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực văn học và khoa học xã hội nước nhà.

PGS.TS. Vũ Thanh (Viện Văn học) trong một Hội thảo khoa học

Việc cuốn sách được xuất bản tại Nhà xuất bản Khoa học xã hội tiếp tục khẳng định vai trò, uy tín và trách nhiệm của Nhà xuất bản trong việc tuyển chọn, tổ chức xuất bản và lan tỏa các kết quả nghiên cứu khoa học có chất lượng cao của Viện Hàn lâm. Đây cũng là minh chứng sinh động cho sự phối hợp hiệu quả giữa các đơn vị nghiên cứu và đơn vị xuất bản trong việc công bố, phổ biến và nâng cao giá trị các thành tựu khoa học xã hội và nhân văn.

Văn học trào phúng Việt Nam (từ thế kỷ XVIII đến nửa đầu thế kỷ XX) không chỉ là tài liệu tham khảo có giá trị trong nghiên cứu, giảng dạy văn học, mà còn góp phần khẳng định vị thế, uy tín học thuật của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, đồng thời thể hiện vai trò đồng hành của Nhà xuất bản Khoa học xã hội trong sự nghiệp phát triển khoa học xã hội và nhân văn của đất nước.

                                            Tin và ảnh: ThS. Lê Thị Hương và tác giả cung cấp