Trong giới nghiên cứu tôn giáo học ở Việt Nam, TS. Phạm Thanh Hằng và PGS.TS. Đỗ Lan Hiền là hai học giả có quá trình gắn bó bền bỉ cùng nghiên cứu và giảng dạy, góp phần làm sâu sắc cả phương diện lý luận lẫn thực tiễn của đời sống tôn giáo đương đại. Công tác tại Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, TS. Phạm Thanh Hằng tập trung vào nghiên cứu các thực hành tín ngưỡng - tôn giáo trong bối cảnh hiện đại và khung chính sách, pháp luật tôn giáo ở Việt Nam và quốc tế. Trong khi đó, PGS.TS. Đỗ Lan Hiền sở hữu nền tảng vững chắc về Triết học Mác - Lênin và tôn giáo học, với các hướng nghiên cứu nổi bật như an ninh tôn giáo, quan hệ dân tộc - tôn giáo và phát huy nguồn lực tôn giáo cho phát triển bền vững. Sự kết hợp giữa hai hướng tiếp cận đã tạo nên những đóng góp học thuật có chiều sâu, thể hiện qua nhiều đề tài cấp Bộ, cấp Nhà nước và các công trình nghiên cứu có giá trị mà hai học giả cùng thực hiện.

Trong dòng chảy biến đổi mạnh mẽ của xã hội đương đại, khi quá trình đô thị hóa, hiện đại hóa và toàn cầu hóa ngày càng tác động sâu sắc đến đời sống tinh thần của con người, nhu cầu tìm kiếm những điểm tựa tâm linh vẫn âm thầm tồn tại và thậm chí có xu hướng gia tăng. Chính trong bối cảnh ấy, các điện thờ tư gia tại khu vực đồng bằng Bắc Bộ đã trở thành một hiện tượng xã hội - văn hóa đáng chú ý, phản ánh sự vận động linh hoạt của tín ngưỡng dân gian Việt Nam trong đời sống hiện đại. Tuy nhiên, đây cũng là lĩnh vực còn nhiều khoảng trống nghiên cứu, đặc biệt dưới góc nhìn quản trị xã hội và quản trị tôn giáo. Cuốn sách Điện thờ tư gia khu vực đồng bằng Bắc Bộ và thách thức quản trị trong bối cảnh đương đại là một trong những công trình tiêu biểu gắn với hướng nghiên cứu của hai học giả. Đây là nghiên cứu chuyên sâu, tiếp cận một hiện tượng xã hội đang gia tăng nhưng chưa được nhận diện đầy đủ trong đời sống hiện nay - sự hình thành và phát triển của các điện thờ tư gia - qua đó gợi mở những vấn đề mới trong quản trị tôn giáo và không gian tín ngưỡng đô thị.

“Điện thờ tư gia khu vực đồng bằng Bắc Bộ và thách thức quản trị trong bối cảnh đương đại” - Công trình tiêu biểu gắn với hướng nghiên cứu của hai học giả

TS. Phạm Thanh Hằng và PGS.TS. Đỗ Lan Hiền

Thông qua khảo sát thực tiễn tại một số địa bàn trọng điểm khu vực đồng bằng Bắc Bộ, tiếp xúc, đối thoại với chủ điện, hội viên tham gia và cán bộ quản lý, các tác giả không chỉ cung cấp một bức tranh chi tiết, đầy đủ về sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo tại các điện thờ tư gia ở các thành phố lớn mà còn chỉ ra những thách thức đối với công tác quản lý trật tự đô thị để Việt Nam thực sự trở thành một quốc gia văn minh, hiện đại nhưng vẫn tôn trọng đời sống tâm linh của cá nhân và cộng đồng.

Cuốn sách cũng là nỗ lực của các tác giả trong việc tìm ra một giải pháp dung hòa, một hướng quản trị mềm dẻo, thấu cảm và bền vững để tự do tín ngưỡng, tôn giáo được đảm bảo nhưng các điện thờ tư gia không trở thành “vùng tối” trong quản lý đô thị và đời sống cộng đồng.

Điểm nổi bật của cuốn sách là cách tiếp cận khoa học, toàn diện và mang tính thời sự. Thay vì chỉ nhìn nhận điện thờ tư gia như một hiện tượng đơn lẻ, các tác giả đã đặt nó trong mối quan hệ với quá trình đô thị hóa, toàn cầu hóa và sự gia tăng của nhu cầu tự do tín ngưỡng, tôn giáo cá nhân.

Thông qua công trình này, TS. Phạm Thanh Hằng và PGS.TS. Đỗ Lan Hiền không chỉ thể hiện năng lực nghiên cứu chuyên sâu mà còn khẳng định vai trò của mình trong việc góp phần lý giải và định hướng các vấn đề thực tiễn nảy sinh trong đời sống tín ngưỡng, tôn giáo ở Việt Nam hiện nay. Những đóng góp của hai tác giả đã góp phần làm phong phú thêm tri thức về tôn giáo học, đồng thời hỗ trợ tích cực cho quá trình xây dựng một xã hội phát triển bền vững, tôn trọng tự do tín ngưỡng, tôn giáo và đảm bảo hài hòa giữa truyền thống với hiện đại.

Trong bối cảnh đời sống tín ngưỡng, tôn giáo ngày càng đa dạng và biến đổi nhanh chóng, những công trình nghiên cứu như Điện thờ tư gia khu vực đồng bằng Bắc Bộ và thách thức quản trị trong bối cảnh đương đại tiếp tục khẳng định ý nghĩa khoa học và giá trị lâu dài. Không chỉ cung cấp một cái nhìn hệ thống và khách quan về một hiện tượng xã hội đặc thù, cuốn sách còn góp phần thúc đẩy các hướng tiếp cận mới trong nghiên cứu và quản trị tôn giáo, hướng tới xây dựng một môi trường xã hội ổn định, hài hòa và phát triển.  Không chỉ có giá trị đối với giới nghiên cứu tôn giáo học, văn hóa học hay xã hội học; cuốn sách còn là tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhà quản lý, hoạch định chính sách và những người quan tâm đến đời sống tín ngưỡng - tôn giáo ở Việt Nam hiện nay. Trong bối cảnh xã hội đang chứng kiến nhiều chuyển động phức tạp của các thực hành tâm linh và tín ngưỡng dân gian, công trình này góp phần cung cấp cơ sở khoa học cho việc nhận diện đúng bản chất của hiện tượng, đồng thời thúc đẩy những suy nghĩ mới về quản trị văn hóa và quản trị xã hội trong thời kỳ hiện đại.

Bằng chiều sâu học thuật, giá trị thực tiễn và tinh thần đối thoại cởi mở với đời sống đương đại, đây không chỉ là một công trình nghiên cứu chuyên khảo có giá trị mà còn là một tiếng nói học thuật đáng chú ý về mối quan hệ giữa tín ngưỡng, con người và xã hội Việt Nam hôm nay.

Nhà xuất bản Khoa học xã hội trân trọng giới thiệu tới bạn đọc!

                                                                                                              Hà Huyền