Nhà xuất bản Khoa học xã hội (KHXH) là đơn vị xuất bản thuộc Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam, tiền thân là Tổ Xuất bản (1953) thuộc Ban Nghiên cứu Lịch sử - Địa lý - Văn học trực thuộc Ban Chấp hành Trung ương, Nhà xuất bản Văn - Sử - Địa (1955 - 1959) thuộc Bộ Giáo dục, Nhà xuất bản Sử học (1960 - 1963), Nhà xuất bản Khoa học - mảng sách KHXH (1963 - 1966) thuộc Uỷ ban Khoa học Nhà nước, được chính thức thành lập ngày 16/01/1967 thuộc Ủy ban KHXH Việt Nam theo Quyết định số 01/VH-QĐ của Bộ trưởng Bộ Văn hóa.

Nhà xuất bản được giao nhiệm vụ xuất bản các công trình nghiên cứu của Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam nói riêng, xuất bản phẩm trong lĩnh vực KHXH của Việt Nam và thế giới nói chung để các cơ quan của Đảng, Nhà nước tham khảo, sử dụng trong việc hoạch định chủ trương, đường lối, chính sách xây dựng và phát triển đất nước; phục vụ công tác nghiên cứu và truyền bá tri thức về khoa học xã hội cho nhân dân nhằm nâng cao dân trí, phục vụ nhân sinh. 

Từ năm 1953 đến nay, Nhà xuất bản KHXH đã cho ra mắt hàng nghìn xuất bản phẩm là kết quả nghiên cứu khoa học có chất lượng của các tập thể, cá nhân nhà khoa học thuộc các lĩnh vực KHXH, khoa học nhân văn, nghiên cứu quốc tế, từ điển học và bách khoa thư được chắt lọc từ các chương trình, đề tài nghiên cứu cấp nhà nước, cấp bộ, cấp cơ sở của Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam và các học viện, viện nghiên cứu, trường đại học trên phạm vi cả nước. Nhiều ấn phẩm do Nhà xuất bản KHXH xuất bản đã giành giải thưởng Hồ Chí Minh, giải thưởng Nhà nước về khoa học - công nghệ, về văn học - nghệ thuật, giải Vàng sách hay, các giải thưởng cao thuộc Giải thưởng Sách quốc gia… Đó là những ấn phẩm có “hàm lượng chất xám cao”, kết quả của sự trăn trở, nghiên cứu công phu của các nhà khoa học. Các ấn phẩm của Nhà xuất bản chứa đựng những giá trị đa dạng đã kịp thời đi vào cuộc sống, phục vụ xã hội, trong đó có nhiều công trình đã góp phần cung cấp những thông tin và các luận cứ khoa học quan trọng, có giá trị tham khảo rất tốt để phục vụ cho việc hoạch định đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.

Một trong những thành tựu quan trọng của Nhà xuất bản trong hơn 70 năm qua là đã đầu tư nhiều công sức và thời gian để xuất bản những bộ sách lớn, có giá trị tư tưởng và khoa học cao, như Đại Việt sử ký toàn thư (4 tập, xuất bản lần đầu năm 1967), Thơ văn Lý - Trần, Văn học sử thời Lê, Thơ văn Nguyễn Trãi, Thơ văn Ngô Thì Nhậm toàn tập (5 tập), Đại Nam thực lục (38 tập), Tổng tập văn học Việt Nam từ thế kỷ X đến 1945, Tổng tập văn học dân gian người Việt (19 tập), Tổng tập văn học dân gian các dân tộc thiểu số Việt Nam (23 tập), Lịch sử Việt Nam (15 tập), Sử thi Tây Nguyên (91 tập), Lịch sử giáo dục miền Bắc Việt Nam, Tổ chức quyền lực nhà nước ở địa phương trong nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, v.v... 

Nhà xuất bản luôn xác định mục tiêu hoạt động không chạy theo xu hướng thương mại hóa thuần túy, mà vừa cố gắng thích nghi với cơ chế thị trường vừa đảm bảo mục tiêu quan trọng nhất là giữ vững chất lượng. Chính vì vậy, tính tư tưởng, tính khoa học và hình thức trong từng xuất bản phẩm không ngừng được nâng cao, góp phần khẳng định “thương hiệu” Nhà xuất bản KHXH. Hiện nay, bên cạnh việc xuất bản sách in, Nhà xuất bản KHXH đã thực hiện xuất bản điện tử, và được đánh giá là một trong những nhà xuất bản uy tín hàng đầu Việt Nam trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn với nhiều giải thưởng về sách.

Với những thành tích đạt được, Nhà xuất bản Khoa học xã hội đã được tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Nhất (năm 1992), Huân chương Độc lập hạng Ba (năm 2011), Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ (năm 2007, 2011), nhiều bằng khen của Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Cờ đơn vị dẫn đầu phong trào thi đua của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam và nhiều thành tích xuất sắc khác được các cấp có thẩm quyền ghi nhận, tặng thưởng.

Thực hiện cuộc cách mạng tinh gọn tổ chức bộ máy theo chủ trương của Trung ương, từ ngày 01/4/2025, Nhà xuất bản Khoa học xã hội được hợp nhất về mặt hành chính với Tạp chí Khoa học xã hội Việt Nam trở thành Nhà xuất bản và Tạp chí Khoa học xã hội, nhưng Nhà xuất bản Khoa học xã hội vẫn tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ xuất bản với tư cách là một đơn vị chuyên môn xuất bản trực thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam nằm trong cơ cấu tổ chức của Nhà xuất bản và Tạp chí Khoa học xã hội.