Thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ bảy, Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn, Nghị quyết của Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư các chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) giai đoạn 2016-2020; Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định phê duyệt Chương trình Mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2016-2020 và Quyết định phê duyệt Chương trình mỗi xã một sản phẩm giai đoạn 2018-2020 (tên tiếng Anh là One commune one oproduct, gọi tắt là Chương trình OCOP).

Quảng Ninh là một trong những địa phương thực hiện OCOP sớm nhất trong cả nước. Từ năm 2013, tỉnh đã phê duyệt và tập trung thực hiện Đề án: “Tỉnh Quảng Ninh - Mỗi xã, phường một sản phẩm” giai đoạn 2013-2016. Năm 2016, tổng kết đánh giá kết quả đạt được của đề án đã khẳng định đây là hướng đi đúng và Chương OCOP là sản phẩm riêng của tỉnh Quảng Ninh được Trung ương chọn và triển khai nhân rộng ra khắp cả nước.

Chương trình OCOP là chương trình phát triển kinh tế khu vực nông thôn theo hướng phát triển nội lực và gia tăng giá trị; là giải pháp, nhiệm vụ trong triển khai thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới. Trọng tâm của Chương trình OCOP là phát triển sản phẩm nông nghiệp, phi nông nghiệp, dịch vụ có lợi thế ở mỗi địa phương theo chuỗi giá trị, do các thành phần kinh tế tư nhân và kinh tế tập thể thực hiện. Chu trình của Chương trình OCOP thực hiện trên cơ sở nguyên tắc “dân biết, dân bàn, dân làm, dân thụ hưởng”, đề xuất nhu cầu từ dưới lên, theo nhu cầu và khả năng của hộ sản xuất, hợp tác xã, doanh nghiệp. Nhà nước đóng vai trò kiến tạo, ban hành khung chính sách và pháp lý để thực hiện; định hướng quy hoạch các vùng sản xuất hàng hóa, dịch vụ; tập huấn, hướng dẫn ký thuật, ứng dụng khoa học công nghệ, xây dựng thương hiệu, xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm, tín dụng.

Thực tiễn minh chứng cho thấy chương trình OCOP thực sự là động lực quan trọng cho phát triển kinh tế khu vực nông thôn, sức lan tỏa của chương trình mạnh mẽ và được cộng đồng tích cực đón nhận.

Chương trình OCOP đã tạo ra những thay đổi lớn trong nhận thức của người dân từ sản xuất theo tập quán lạc hậu sang sản xuất, kinh doanh theo kinh tế thị trường. Những biến đổi về văn hóa sản xuất nông nghiệp này đã hình thành nên một thế hệ nông dân mới năng động, hiểu biết khoa học kỹ thuật trong sản xuất, kiến thức quản trị, kinh doanh, luật pháp. 

Việc thực hiện Chương trình OCOP là quá trình kinh tế hóa, thị trường hóa các ngành sản xuất truyền thống ở khu vực nông thôn. Trong quá trình đó, văn hóa sản xuất của các hộ gia đình nông thôn biến đổi như thế nào? Những yếu tố nào liên quan đến biến đổi văn hóa sản xuất của các hộ gia đình nông thôn...

Cuốn sách là những khám phá ban đầu nghiên cứu về những biến đổi văn hóa sản xuất dưới tác động của chương trình OCOP ở thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh.

Nhà xuất bản Khoa học xã hội trân trọng giới thiệu!