Một số vấn đề dân số trong phát triển kinh tế - xã hội bền vững của tỉnh Nghệ An (sách chuyên khảo)
Chiến lược kinh tế - xã hội của Nghệ An đến năm 2030 xác định tiếp tục nâng cao chất lượng cơ cấu dân số, đẩy mạnh các giải pháp giảm sinh và giảm mất cân bằng giới tính khi sinh. Nghệ An hướng việc thực hiện phát triển kinh tế gắn với giải quyết việc làm, tạo việc làm tại chỗ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và chuyển dịch mạnh cơ cấu lao động khu vực nông thôn, thúc đẩy xuất khẩu lao động và kết nối cung cầu trong thị trường lao động. Đồng thời, gắn phát triển kinh tế với giảm nghèo bền vững.
Những trọng tâm phát triển kinh tế, phát triển bền vững nêu trên chỉ được thực hiện hiệu quả trên cơ sở hiểu rõ các đặc điểm dân số để chỉ ra được các lợi thế và thách thức dân số, cũng là nguồn nhân lực, đang thúc đẩy và kìm hãm thế nào trong việc thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Trên cơ sở đó, cuốn sách Một số vấn đề dân số trong phát triển kinh tế - xã hội bền vững của tỉnh Nghệ An được triển khai gồm các nội dung chính sau:
Tập trung mô tả thực trạng và đặc điểm dân số của tỉnh Nghệ An thông qua phân tích các khía cạnh khác nhau như: Quy mô dân số (theo nơi cư trú, giới tính, tuổi và ngành nghề), quy mô gia đình và hôn nhân, cơ cấu lao động và việc làm của dân số, các đặc điểm của lực lượng lao động hiện nay của Nghệ An. Ngoài ra, phần này cũng cũng mô tả chi tiết về cơ cấu việc làm của dân số Nghệ An, cơ cấu tuổi, giới tính và khu vực của dân số, cơ cấu dân số theo tình trạng hôn nhân, trình độ học vấn, trình độ chuyên môn, kỹ thuật, tỷ số phụ thuộc và già hóa dân số, và vấn đề di cư ở Nghệ An.
Phân tích sâu về các mối quan hệ giữa quy mô, cơ cấu dân số và mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội bền vững của Nghệ An đến năm 2030. Trong đó, các mối quan hệ được nhấn mạnh trong phân tích gồm có mối quan hệ giữa cơ cấu phân bố dân số và sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững, mối quan hệ giữa tình trạng việc làm và sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững, mối quan hệ giữa di cư và phát triển kinh tế - xã hội.
Cuốn sách đưa ra một số kết luận quan trọng từ việc phân tích về thực trạng dân số của Nghệ An và mối quan hệ với phát triển bền vững của tỉnh. Mật độ dân số Nghệ An tăng và phân bố không đều do sự khác biệt về điều kiện địa lý, kinh tế, văn hóa, xã hội; Di cư góp phần quan trọng vào xu hướng chuyển dịch lao động trong nông nghiệp khi lao động di cư thường thoát ly khỏi các việc làm trong lĩnh vực nông nghiệp, chuyển sang lĩnh vực dịch vụ.; Dân số có thu nhập thấp, tỷ lệ đói nghèo cao hơn, điều kiện kinh tế - xã hội thấp hơn ở những địa bàn, nhóm dân số yếu thế hơn như sống ở nông thôn, miền núi, có học vấn thấp, vị thế việc làm kém, hoạt động kinh tế trong khu vực phi chính thức, năng suất lao động thấp.
Căn cứ trên các kết quả nghiên cứu, cuốn sách đưa ra một số kiến nghị, theo đó, cần tiếp tục đẩy mạnh các chương trình/chính sách nhằm khuyến khích phát triển kinh tế ở các huyện/thị xã miền tây Nghệ An nhằm tận dụng lợi thế phát triển và tạo thêm việc làm đòi hỏi trình độ chuyên môn kỹ thuật cao hơn nhằm thu hút lao động có trình độ đến làm việc. Nghệ An cũng cần tiếp tục đầu tư cải thiện cơ sở hạ tầng và đời sống văn hóa, trình độ giáo dục, đặc biệt cho các huyện ở miền tây Nghệ An nhằm vừa giảm tỷ lệ hộ cận nghèo/nghèo vừa tạo thêm sức hút đối với lao động có trình độ chuyên môn.
Xin trân trọng giới thiệu cuốn sách với độc giả!