Hội nghị do GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng; PGS.TS. Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch thường trực Hội đồng; GS.TS. Tạ Ngọc Tấn, Phó Chủ tịch thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương nhiệm kỳ 2021-2026 và PGS.TS Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương đồng chủ trì. GS.TS. Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (Viện Hàn lâm), Phó Chủ tịch Hội đồng tham dự Hội nghị.

Tham dự hội nghị còn có các đồng chí Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương; các đồng chí Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng; lãnh đạo các ban, bộ, ngành; cùng các chuyên gia, nhà khoa học là Ủy viên Hội đồng nhiệm kỳ 2021-2026 và 2026-2031.

Báo cáo tại hội nghị cho thấy, trong nhiệm kỳ 2021–2026, Hội đồng Lý luận Trung ương đã hoàn thành khối lượng công việc lớn, đóng góp quan trọng vào công tác nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn và tư vấn chiến lược cho Đảng và Nhà nước.

Hội đồng đã thực hiện hiệu quả chức năng tư vấn, cung cấp luận cứ khoa học phục vụ Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư trong việc hoạch định chủ trương, đường lối phát triển đất nước. Nhiều báo cáo tư vấn, chuyên đề lý luận được xây dựng công phu, bám sát thực tiễn, phục vụ trực tiếp các Hội nghị Trung ương và quá trình xây dựng Văn kiện Đại hội XIV của Đảng.

Đặc biệt, Hội đồng giữ vai trò nòng cốt trong tổng kết 40 năm đổi mới, tham gia xây dựng các báo cáo chiến lược, đồng thời chủ trì, phối hợp triển khai hàng loạt chương trình, đề tài khoa học cấp nhà nước, góp phần làm sáng tỏ nhiều vấn đề lý luận quan trọng về phát triển đất nước trong bối cảnh mới.

Cùng với đó, Hội đồng đã phát huy vai trò là đầu mối tập hợp, kết nối đội ngũ trí thức, nhà khoa học trong và ngoài nước; tổ chức nhiều hội thảo, tọa đàm khoa học quy mô lớn; đẩy mạnh hợp tác quốc tế về lý luận, qua đó nâng cao chất lượng tham mưu chiến lược cho Đảng.

Tại hội nghị, các đại biểu đã tập trung thảo luận, phân tích sâu những kết quả đạt được của Hội đồng Lý luận Trung ương trong nhiệm kỳ 2021–2026, đồng thời kiến nghị nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác lý luận trong thời gian tới. Các ý kiến thống nhất cho rằng, Hội đồng đã phát huy tốt vai trò là lực lượng nòng cốt trong việc tham gia xây dựng văn kiện và tổng kết thực tiễn, góp phần quan trọng vào việc chuẩn bị cơ sở khoa học cho các quyết sách lớn của Đảng. Từ thực tiễn đó, các đại biểu nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục củng cố vai trò trung tâm của Hội đồng trong hệ thống nghiên cứu, tư vấn lý luận, đặc biệt trong các nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược dài hạn.

Một nội dung được nhiều ý kiến đề cập là yêu cầu phát triển lý luận trên cơ sở kiên định nền tảng tư tưởng, đồng thời chủ động tiếp thu có chọn lọc những thành tựu mới của khoa học và thực tiễn thế giới. Theo đó, công tác lý luận cần được triển khai theo hướng mở, liên thông, gắn chặt với bối cảnh quốc tế, qua đó nâng cao khả năng dự báo và năng lực định hướng cho sự phát triển đất nước trong điều kiện mới.

Viện Hàn lâm tiếp tục là cơ quan được giao tham gia nhiều trọng trách lớn trong công tác nghiên cứu, đóng góp trực tiếp vào các nhiệm vụ lý luận chiến lược, đặc biệt là các nhiệm vụ tổng kết lớn có ý nghĩa lịch sử như tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam (1930–2030) và tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội…

Các nhiệm vụ đã thể hiện rõ vị thế, trách nhiệm và vai trò ngày càng nổi bật của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam với tư cách là lực lượng nòng cốt trong nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn, cung cấp luận cứ khoa học cho công tác lý luận của Đảng.

Phát biểu tổng kết Hội nghị, GS.TS. Nguyễn Xuân Thắng khẳng định: Việc tổng kết nhiệm kỳ 2021–2026 không chỉ mang ý nghĩa tổng kết – chuyển tiếp, mà còn mở ra một giai đoạn mới trong tư duy và hành động lý luận của Đảng. Trong đó, vai trò hạt nhân của nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn tiếp tục được khẳng định, với sự tham gia của các cơ quan nghiên cứu nòng cốt, đặc biệt là Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.

GS.TS. Nguyễn Xuân Thắng ghi nhận sáu nội dung nổi bật đạt được trong hoạt động của Hội đồng Lý luận Trung ương nhiệm kỳ 2021-2026 bao gồm: Chất lượng tư vấn chiến lược được nâng cao; Công tác nghiên cứu và tổng kết thực tiễn được đẩy mạnh; Đảm nhiệm tốt vai trò nòng cốt trong xây dựng Văn kiện Đại hội XIV; Khoa học lý luận từ cơ sở được tăng cường; Công tác đối ngoại lý luận được mở rộng tầm; Phương thức hoạt động và tổ chức bộ máy được đổi mới.

Cùng với đó, công tác tổng kết thực tiễn được đẩy mạnh triển khai với 27 chuyên đề nghiên cứu chuyên sâu từ Trung ương đến địa phương gắn với khoảng 30 cuộc khảo sát trong và ngoài nước, góp phần hoàn thiện Báo cáo tổng kết 40 năm đổi mới. Các chuyên đề phục vụ Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Chương trình khoa học trọng điểm cấp quốc gia giai đoạn 2021 - 2025 tiếp tục được triển khai hiệu quả.

GS.TS Nguyễn Xuân Thắng cho rằng bài học then chốt cần được thực hiện trong các chương trình hành động của Hội đồng đó là: Luôn gắn nghiên cứu lý luận với tổng kết thực tiễn, coi thực tiễn là cơ sở, là tiêu chuẩn kiểm chứng và thước đo để nâng tầm lý luận; Tăng cường sự kết nối giữa đội ngũ nghiên cứu với đội ngũ lãnh đạo, quản lý thực tiễn; Không ngừng đổi mới tư duy và phương pháp nghiên cứu để đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp đổi mới, phát triển và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới.

Về định hướng thời gian tới, GS,TS Nguyễn Xuân Thắng cho biết, Hội đồng sẽ tiếp tục đổi mới tư duy, phương pháp, không ngừng nâng tầm vai trò là cơ quan nghiên cứu, tư vấn chiến lược hàng đầu của Đảng, tập trung làm sâu sắc hơn nữa mô hình chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc. Tăng cường phối hợp với Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh triển khai hiệu quả các chương trình nghiên cứu trọng điểm và các cơ quan liên quan khác, góp phần nâng cao chất lượng công tác lý luận, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Với quyết tâm chính trị cao, tinh thần chủ động, đổi mới và trách nhiệm, Hội nghị đã góp phần khẳng định công tác nghiên cứu lý luận là lực lượng nòng cốt, cung cấp những luận cứ khoa học sắc bén, góp phần hoàn thiện nền tảng lý luận của Đảng, phục vụ hiệu quả sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn phát triển mới.