Tạp chí Khoa học xã hội Việt Nam số 7/2026

Mở đầu Tạp chí Khoa học xã hội Việt Nam số 7/2026 là Bài phát biểu khai mạc và chỉ đạo của đồng chí Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương tại Hội thảo khoa học quốc gia “Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn - Di sản và giá trị thời đại” nhân kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (1726 - 2026). Bài phát biểu góp phần làm rõ những giá trị nổi bật trong di sản tư tưởng, học thuật và văn hóa của Lê Quý Đôn, qua đó khẳng định ý nghĩa của việc kế thừa và phát huy các giá trị trí tuệ, văn hóa của dân tộc trong đời sống đương đại. Đồng thời, nghiên cứu Lê Quý Đôn có ý nghĩa rất thiết thực đối với việc xây dựng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam thời kỳ mới.

Trong công tác Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, bài viết “Bảo đảm công bằng xã hội trong kỷ nguyên số ở Việt Nam hiện nay” của Nguyễn Chí Hiếu tập trung phân tích vấn đề công bằng xã hội trong bối cảnh chuyển đổi số, khi những thành tựu công nghệ vừa mở rộng cơ hội tiếp cận các nguồn lực phát triển, vừa đặt ra những nguy cơ về khoảng cách số và bất bình đẳng trong tiếp cận thông tin, dịch vụ và cơ hội xã hội. Bài viết “Từ triết lý ‘dĩ bất biến ứng vạn biến’ đến chủ trương ‘tự chủ chiến lược’: Luận cứ phản bác các luận điệu xuyên tạc đường lối đối ngoại của Việt Nam” của Trần Thị Thúy tiếp cận đường lối đối ngoại của Việt Nam từ nền tảng tư tưởng và thực tiễn lịch sử, qua đó cung cấp những luận cứ góp phần nhận diện, phản bác các quan điểm xuyên tạc về chủ trương đối ngoại và yêu cầu bảo đảm tự chủ chiến lược của Việt Nam.

Bài viết “Ảnh hưởng của bất bình đẳng số đến an ninh kinh tế ở Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa” của Lê Thị Đan Dung phân tích mối liên hệ giữa bất bình đẳng số và an ninh kinh tế ở Việt Nam theo tiếp cận an ninh con người. Bất bình đẳng số là chênh lệch trong tiếp cận Internet, thiết bị và kỹ năng số, qua đó chi phối ba trụ cột an ninh kinh tế: việc làm ổn định, khả năng phục hồi sinh kế và tiếp cận dịch vụ thiết yếu. Thực tiễn cho thấy, dù kinh tế số phát triển nhanh, khác biệt về thu nhập, vùng miền, dân tộc, học vấn và giới tính vẫn tạo vòng xoáy bất lợi cho các nhóm yếu thế, hạn chế cơ hội việc làm và tiếp cận thông tin, dịch vụ công. Để thu hẹp khoảng cách số và tăng cường an ninh kinh tế, bài viết đề xuất đầu tư hạ tầng số ở vùng khó khăn; phát triển kỹ năng số cho nhóm dễ bị tổn thương; mở rộng dịch vụ công, giáo dục, y tế trực tuyến bao trùm; và hoàn thiện khung pháp lý, cơ chế giám sát nhằm bảo đảm công bằng trong chuyển đổi số.

Sự phát triển của công nghệ số đang làm thay đổi cách hình ảnh cá nhân được tạo lập, lưu chuyển và khai thác, trong khi pháp luật về bảo vệ quyền đối với hình ảnh chưa phải lúc nào cũng theo kịp những biến đổi đó. Bài viết “Quyền đối với hình ảnh của người nổi tiếng trên mạng xã hội ở Việt Nam hiện nay: Thực trạng và kiến nghị hoàn thiện” của Nguyễn Thị Hường chỉ ra thực trạng hình ảnh cá nhân của người nổi tiếng ngày càng được khai thác rộng rãi và mang giá trị thương mại lớn trong bối cảnh bùng nổ mạng xã hội và sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế số. Cùng với đó là tình trạng xâm phạm quyền đối với hình ảnh của người nổi tiếng diễn ra phổ biến trên các nền tảng mạng xã hội dưới nhiều hình thức khác nhau như: sử dụng hình ảnh không có sự đồng ý, cắt ghép, xuyên tạc, quảng cáo trái phép hoặc tạo nội dung gây hiểu lầm. Trên cơ sở đánh giá thực trạng áp dụng pháp luật và những bất cập, bài viết đề xuất một số kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người nổi tiếng trong bối cảnh số hóa hiện nay.

Bài viết “Vai trò của Tập san Sử Địa trong tiếp cận khoa học lịch sử hiện đại” của Đinh Thị Thùy Hiên tập trung vào một nguồn tư liệu có ý nghĩa đối với quá trình phát triển của sử học hiện đại. Đặt trong bối cảnh sử học miền Nam lúc bấy giờ - khi mà khoa học lịch sử vừa được manh nha trong cuộc tiếp xúc Đông - Tây dưới thời thuộc Pháp, được kế thừa và bắt đầu thành hình dưới chính quyền dân chủ cộng hòa sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, nhưng cuối cùng lại phải phát triển trong bối cảnh đất nước bị chia cắt hai miền - Tập san Sử Địa đã thể hiện một vai trò không thể phủ nhận trong việc xây dựng và phát triển nền sử học miền Nam lúc bấy giờ. Bài viết khẳng định, Tập san Sử Địa không chỉ là một diễn đàn học thuật mà còn là cầu nối quan trọng đưa sử học Việt Nam tiệm cận với các tiêu chuẩn khoa học, góp phần đưa lĩnh vực sử học phát triển thành một ngành khoa học lịch sử thực thụ

Tạp chí Khoa học xã hội Việt Nam số 7/2026 tiếp tục hướng nghiên cứu khoa học xã hội vào những vấn đề lý luận, thực tiễn và chính sách đang đặt ra đối với đất nước. Trong mạch nghiên cứu đó, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng được triển khai một cách hài hòa với các hướng tiếp cận học thuật, góp phần làm sáng tỏ những vấn đề lý luận và thực tiễn từ nhiều chiều cạnh. Các bài viết trong số này không chỉ cung cấp những kết quả nghiên cứu chuyên sâu trên nhiều lĩnh vực, mà còn đặt các vấn đề khoa học trong những bối cảnh mới như kỷ nguyên số, toàn cầu hóa, an ninh con người, bảo tồn di sản và phát triển con người, qua đó góp phần kết nối nghiên cứu học thuật với những yêu cầu thực tiễn của quá trình phát triển đất nước.