Trong những năm gần đây, với sự gia tăng hiện diện ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, vị thế của Ấn Độ trong khu vực đang từng bước thay đổi. Có nhiều lý do để Ấn Độ gia tăng hiện diện ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, đó là các lợi ích địa kinh tế, trật tự trên biển dựa trên luật pháp, tự do hàng hải và nỗ lực kiềm toả về hướng Đông từ Ấn Độ Dương của Trung Quốc. Câu hỏi đặt ra là, với vai trò và ảnh hưởng hiện nay của Ấn Độ ở khu vực này, liệu nước này có thể thúc đẩy sự định hình cấu trúc khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương? Và liệu Chiến lược này có thể được phát triển theo một cấu trúc thích hợp để chống lại các thoả thuận khác (không có lợi đối với hoà bình, an ninh) ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương?

Để tạo ra một khuôn khổ đánh giá khách quan, cuốn sách “Ấn Độ trong sự định hình cấu trúc khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương” do Nguyễn Xuân Trung chủ biên đã dựa trên lý thuyết Chủ nghĩa tự do, Chủ nghĩa hiện thực, lý thuyết Vai trò (Role Theory) của Kalevi Holsti (1970), lý thuyết Thiết chế (Regime Theory) của R.Keohance, các quan điểm về hệ thống quốc tế, chủ thể và lợi ích, lý thuyết về cân bằng quyền lực trong quan hệ quốc tế để làm khung đánh giá vai trò và tác động của Ấn Độ ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương cũng như lý giải cách thức triển khai và lồng ghép các công cụ trong nỗ lực khẳng định vai trò và tầm ảnh hưởng của Ấn Độ trong khu vực. Với cách đặt vấn đề khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương trong quá trình đang định hình cấu trúc và thể chế hoá, nhóm tác giả coi chiến lược “Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở” và các tuyên bố chính sách về khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương trong Chiến lược an ninh quốc gia của Mỹ đưa ra dưới thời Tổng thống D. Trump là bước đầu của quá trình định hình và thể chế hoá cấu trúc khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương cũng như sự khẳng định vai trò của Ấn Độ từ phía Mỹ trong chiến lược này. Không chỉ các chiến lược của Mỹ mà cả các chiến lược do Trung Quốc khởi xướng cũng đang định hình cấu trúc khu vực. Ấn Độ sẽ phải cân bằng mối quan hệ với các đối tác chiến lược mới như Mỹ và những đối tác cũ như Trung Quốc và Nga. Tương tự, các lợi ích chiến lược của Ấn Độ có thể xuất hiện trái ngược với quan điểm truyền thống của nước này về không liên kết. Ấn Độ phải sẵn sàng thực hiện tầm nhìn Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và tiếp tục thực hiện các bước phù hợp với vài trò mà nước này hình dung. Cấu trúc khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương sẽ tiếp tục tạo cơ hội cho Ấn Độ nâng tầm và đảm bảo các lợi ích chiến lược của mình, nhưng cũng đòi hỏi nước này cần cởi mở hơn với các ý tưởng và khuôn khổ mới. Cách tiếp cận như vậy sẽ cho phép Ấn Độ tối đa hoá các nguồn lực để chuẩn bị tốt hơn cho một môi trường an ninh mới.

Nhà xuất bản xin trân trọng giới thiệu đến bạn đọc!