Nhật Bản là một quốc gia biển tiêu biểu, có lịch sử lâu dài về khai thác biển phục vụ phát triển bền vững và bảo vệ an ninh quốc phòng. Nhật Bản lại là quốc gia có nền khoa học tiên tiến do đó những chính sách về biển đều có căn cứ khoa học, rút kinh nghiệm từ thực tế và thực thi chính sách về biển. Những thách thức từ bên trong và bên ngoài đã khiến nước này phải có những điều chỉnh chính sách về biển. Năm 2007, Nhật Bản ban hành Luật cơ bản về biển để củng cố cơ sở pháp lý cho các chiến lược, chính sách liên quan đến biển. Từ đó, công tác quản trị quốc gia về biển được nâng lên đáng kể. Nhật Bản là quốc gia hải đảo và người Nhật là cư dân biển, nhưng khi xác định chủ trương phải sử dụng biển một cách hiệu quả và bền vững hơn nữa vì kinh tế, môi trường, xã hội và an ninh quốc phòng, Nhật Bản đã lập tức nêu khẩu hiệu “Kiến tạo quốc gia biển mới (aratana kaiyō rikkoku, 新たな海洋立国)” và huy động toàn bộ hệ thống chính trị, toàn bộ quốc dân vào công cuộc này.

Trong cuốn sách Kiến tạo quốc gia biển mới ở Nhật Bản, các tác giả Nguyễn Bình Giang, Võ Thị Minh Lệ, Nguyễn Thị Hồng Nga, Nguyễn Đình Ngân tổng kết kinh nghiệm thực tiễn của Nhật Bản trong kiến tạo một quốc gia biển, cụ thể là khai thác biển phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ an ninh - quốc phòng. Từ đó cung cấp những căn cứ thực tế giúp hoàn thiện hệ thống chính sách phát triển bền vững kinh tế biển và giữ vững an ninh - quốc phòng Việt Nam.

Cuốn sách gồm bốn chương. Chương 1, trình bày những kinh nghiệm của Nhật Bản trong phát triển bền vững kinh tế biển, tập trung vào hai lĩnh vực mà Việt Nam nên tham khảo nhiều nhất là phát triển năng lượng tái tạo từ biển và thủy sản bền vững.

Chương 2, trình bày cách Nhật bản xây dựng nền văn hóa biển và xã hội gắn bó với biển. Chương này nhấn mạnh cách Nhật Bản phát triển nguồn nhân lực và nâng cao nhận thức của người dân về biển, cách bảo tồn và quảng bá văn hóa truyền thống gắn với biển, thúc đẩy sự tham gia của phụ nữ vào các hoạt động kinh tế biển.

Chương 3, đề cập đến Nhật Bản đã cân bằng giữa phát triển và bảo tồn môi trường biển, ven biển như thế nào. Chương này giới thiệu một số hoạt động rất cụ thể của Nhật Bản trong bảo tồn môi trường biển.

Chương 4, bàn giới thiệu quan điểm của Nhật Bản trong bảo đảm quốc phòng, an ninh biển, từ trong lãnh hải, đến vùng đặc quyền kinh tế và ở các vùng biển chung.

Xuyên suốt các chương, cũng là xuyên suốt chiến lược biển của Nhật Bản là hoàn thiện thể chế và nâng cao hiệu quả thực thi.

Xin trân trọng giới thiệu sách đến bạn đọc!